Connect with us

KÜLTÜR-SANAT

Cengiz Aytmatov vefatının 11. yıl dönümü nedeniyle kabri başında anıldı

Türk dünyası ve dünya edebiyatının en önemli isimlerinden büyük yazar, romancı Cengiz Aytmatov’un vefatının 11. yıl dönümü münasebetiyle kabri başında anıldı.

Kırgız edebiyatının, Türk Dünyasının ve Dünya edebiyatının en büyük yazarlarından biri olan Cengiz Aytmatov, Törekul Aytmatov ile Nagima Aytmatov’un çocuğu olarak 12 Aralık 1928’de Kırgızistan’ın Talas bölgesinin Şeker köyünde dünyaya geldi. Babası devlet adamıydı, annesi ise hem tiyatro sanatçısı hem de öğretmendi.

Babası Törekul Aytmatov’un görevi dolayısıyla ailesinin 1929’da Moskova’ya taşınmasından sonra eğitim hayatına 1935’te Moskova’daki bir Sovyet okulunda başladı. Aytmatov’un babasının 1937’de tutuklanması ve bir yıl sonra da kurşuna dizilmesi daha çocuk yaşta hayatının en büyük travmasını yaşamasına sebep oldu. 1938 yılında Kirovskoye’de Rus yatılı bölge okuluna gönderildi.

MANAS DESTANI’NI DİNLEYEREK BÜYÜDÜ

Babaannesi Ayıkman Hanım oldukça bilgili ve kültürlü bir kadındı. Aytmatov babaannesinden halk hikayeleri ve Manas Destanı’nı dinleyerek büyüdü.

1942’de ikinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla köyünde eli silah tutan erkeklerin cepheye götürülmesi nedeniyle henüz 8’inci sınıftayken, 14 yaşında köy sekreterliğine getirildi. Bu süreçte tarım makinelerinin sayımı ve vergi tahsildarlığı ve Rusça öğretmenliği gibi işler yaptı.

Aytmatov ve ailesi İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra 1946 yılında Cambul şehrine taşındılar. Burada Veteriner Teknik okulundan birincilikle mezun oldu. Ardından da 1953’te Frunze Tarım Enstitüsünden onur derecesiyle mezun oldu.

GAZETELERDE MUHABİRLİK YAPTI

Savaşın sefalete sürüklediği Japon çocuklarının yaşamlarını anlattığı “Gazeteci Cyuda” öyküsü, 1952’de yazı hayatına başladığı ilk eserlerinden biridir.

Aytmatov, 1953-1956 yılları arasında Kırgızistan Hayvancılık Araştırma Enstitüsünde de kıdemli hayvancılık uzmanı olarak çalıştı. Bu yıllarda ilgi duyduğu yayın hayatında tecrübeler edinmek adına şehir gazetelerinde muhabirlik yapıp ve köşe yazıları yazdı.

KIRGIZ YAZAR VE DEVLET ADAMI CENGİZ AYTMATOV

Genç Aytmatov’un öğrenmeye merakı dinmemişti. Kendisini geliştirmek için 1956-1958 yılları arasında Moskova’daki Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsüne devam etti.

1958’de yazdığı “Cemile” romanı Fransız şair Louis Aragon tarafından Fransızcaya çevrilince, edebiyat çevrelerinde daha çok tanınmaya başladı.

İlerleyen zamanlarda “İlk Öğretmen (1962)” ve “Ana Alan (1963)” eserleri yayınlandı. 1963’te yayınlanan “Dağlar ve Bozkır Masalları” eseri oldukça ses getirdi ve Lenin Ödülü’nü almasını sağladı.

GORBAÇOV’UN DANIŞMANLIĞINI YAPTI

Sovyetler Birliği Parlamentosunda milletvekili olarak görev yapan Aytmatov, aynı zamanda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin eski Devlet Başkanı ve son lideri Mihail Gorbaçov’un danışmanlığını yapan beş kişiden birisi oldu.

Memleketi Kırgızistan’ın bağımsız olmasıyla beraber 1996 yılında Kırgızistan Cumhurbaşkanı Askar Akayev tarafından “kültür elçisi” sıfatıyla UNESCO temsilciliğine tayin edildi.

Daha sonraki yıllarda devlet adamlığı yönüyle pek çok çalışma yapan Cengiz Aytmatov, Kırgızistan’ı Lüksemburg, Belçika ve Hollanda’da büyük elçi olarak temsil etti. Avrupa Birliği (AB) ve NATO’da da Kırgızistan’ın temsilciliğini üstlendi.

ESERLERİ 157 DİLE ÇEVRİLDİ

Türk dünyasının büyük romancısı Cengiz Aytmatov, “Ebedi Nişanlı-Dağlar Devrildiğinde” isimli son romanını 2007’de yazdı. Eserleri tüm 157 dile çevrilen Aytmatov, 1985’te Hindistan Javaharlal Nehru Ödülü, 1988’de Japonya Doğu Felsefesi Enstitüsü Akademi Ödülü, 1994’te Avusturya Avrupa Edebiyatı Devlet Ödülü, 1998’de Friedrich Rueckert Ödülü ile 2004’te Alexender Men ve Leo Kopelev Ödülü gibi dünya çapında çok sayıda ödül aldı.

TÜRK DÜNYASININ ORTAK DEĞERİ: CENGİZ AYTMATOV

Tüm Türk Dünyasında sevilerek okunan Aytmatov Sovyetler Birliğinin hüküm sürdüğü dönemlerde bile Türkiye’de çok geniş bir okur kitlesine sahip olmuştu. İlk kez Türkiye’ye gelişi de bu tanınırlığın nişanesi olarak 1975’te Turan Ülkesi Edebiyatına Hizmet Ödülü’nü almak üzere olmuştur.

1970’te kaleme aldığı “Selvi Boylum Al Yazmalım” romanı Türkiye’de tanınmasını ve sevilmesini sağladı. Kitabından senaryolaştırılan ve Kadir İnanır ile Türkan Şoray’ın rol aldığı 1977 yapımı film, Türk sinemasının klasikleri arasına girdi..

Cengiz Aytmatov, birkaç kez daha Türkiye’ye gelme fırsatı buldu. 1992’de İstanbul Sinema Günleri’ne ve 2007’de ise Türk Dünyası Ödülü ile fahri doktora unvanını almak üzere İstanbul’u ziyaret etti..

Aytmatov Türkiye’de pek çok çalışmaya ilham olmuştur bir değerdir. 1998’de Ankara’da Aytmatov adına uluslararası bir bilgi şöleni düzenlenmiş, 2013’te ise Eskişehir Türk Dünyası Kültür Başkenti etkinlikleri çerçevesinde Cengiz Aytmatov Bilgi Evi açılmıştır.

TEDAVİ GÖRDÜĞÜ ALMANYA’DA HAYATINI KAYBETTİ

Mayıs 2008’de Tataristan’ın başkenti Kazan’da bulunduğu sırada rahatsızlanmış, tedavi için götürüldüğü Almanya’da 10 Haziran 2008’de 79 yaşındayken vefat etmiştir.

Memleketinin sorunlarıyla ilgilenmekten ve ona hizmet etmekten hiçbir zaman vazgeçmeyen, Aytmatov, eserlerinde Türkistan bozkırlarını ve bozkır halkının yaşam biçimini uzun uzun anlatmıştır. Romanlarında savaşın sıradan halka etkisi, aşk, kahramanlık, gelenek – görenekler ve halk hikayeleri oldukça geniş yer tutar.

1980’de kaleme aldığı “Gün Olur Asra Bedel” romanında tarihini unutan, ailesine yabancılaşan, öz değerlerinden kopan toplumları tasvir ettiği ‘’Mankurt’’karakteri ile milletine ve tüm dünyaya önemli bir tarihi mesaj verir.

MANAS VE CENGİZ AYTMATOV MİLLİ AKADEMİSİ KURULDU

Kırgız halkının Türk dünyasına ve dünya edebiyatına kazandırdığı en büyük armağanlar olan Manas Destanı’nı ve Cengiz Aytmatov’un eserlerini araştırmak, yaşatmak ve yaygınlaştırmak amacıyla, Kırgızistan’da ‘’Manas ve Cengiz Aytmatov Milli Akademisi’’ kuruldu.

Vasiyeti üzerine, ömrü boyunca hasretini çektiği babasının da kabrinin bulunduğu Bişkek’teki Ata Beyit Anıt Mezarlığı’nda toprağa verildi. Yıl boyunca yurt içinden ve yurt dışından ziyaretçisi eksik olmayan büyük yazar için ölüm yıl dönümlerinde dünyanın pek çok yerinde anma etkinlikleri düzenlenmektedir.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GÜNCEL

Kıbrıs Türkü’nun sesi Bartın’da yankilandı

“BU TÜR ETKİNLİKLER KIBRIS TÜRKLERİNİ ANLATABİLMEMİZ İÇİN ÖNEMLİ BİR FIRSAT”

                -“Meçhul Tutsaklar’ın Bilinir Olma Mücadelesi ve Türk Medyasında Kıbrıs”, Bartın Belediyesi 24.Uluslararası Kitap Fuarında Anlatıldı

Bartın 24. Uluslararası Kitap Sergilar Belediyesi tarafından seçilebilir ve seçilebilmesi Ajan Kıbrıs Haber Ajansı Kıbrıs Haber Ajansı Genel Yayını Hüseyin Turan ile Girne Üniversitesi (GAÜ) İletişim Fakültesi Üyesi, Meçhul Tutsak Belgesel Film ve Yönetmeni Dr. Cem Kar Kitabı. “Meçhul Tutsaklar’ın Bilinir Olma Mücadelesi ve Türk Medyasında Kıbrıs” adı altında Cep Sineması’nda öne sürülecek şeyler anlatılıyor.

“Bizim Kıbrıs’ı Tanıtama Sorunumuz Var”

Kıbrıs Haber Ajans ve Ajans Kıbrıs Genel yayın yönetmeni Hüseyin Turan, Kıbrıs’ı tanıtamama problem var dedi.

Türkiye medyasında ile ilgili yanlış bilgi ve belge Kıbrıs’ta olacak. Okuyucu izleyicileri Kıbrıs konusunda yanıltılıyor diyen Hüseyin Turan Tur’da olan bir eğitim ada’ta eğlence ve uygunan yer olarak anlatılıyor. Bir bilgi olmadan, yerine getirilmeden veya araştırmadan veya herhangi bir mesklektaşı ile geçirilebilecek haberlerden yapılabilir. Gazetecilikten doğruyu yazmaktır. dedi.

Hüseyin Turan Kıbrıs görüşmesine değinerek 1931’den başlayana kadar gelinen süreç Kıbrıslı Türklerin nasıl varolma tartışması anlattı.

Kıbrıslı Rumlarla federasyon görüşmelerinden bu güne bir arpacık görüşmesinden alına olmadığını onun daim devam eden yol gösteren Turan, artıkların hayattan geri kalan ve yeni bir sayfa ile ilgili KKTC Sn. Ersin’in Anavatan Türkiye’de de büyük ile artık dünyadaki herkesin tartışması üzerinde iyi olabilir.

Daha Fazla Meçhul Tutsaklar’ın film yapımcısı ve kitabın yazarı Dr. Cem Kar, Kıbrıslı Türklerin Bilinir Olma Mücadelesini tüm ayrıntılarıyla anlatarak belgeselle ilgili de bilgi verdi. Kar, “Bir dönem için olan ve ölü olarak “Türkler’den ayrılacağım. Hatta yaşanılanları Kıbrıslı Türkler’in ve gazetecilerin anlatımıyla destekle bu eğitimi anlatacağım. Bu süreçte Türkiye, Kıbrıs, İngiltere ve İngiltere’de yaşanan 57 ile 1500 dakikadan fazla, farklı zaman içinde gerçekleşen görüşmeler. Döneme ait belgelere ulaşılır. . Yinelemeler için yapılan röportajları farklı bir kurgu ile kitaba da yapılır. Bu önemli bilgi ve eşyaları evden gönderiyoruz. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) kendi haritasında yaşam mücadelesi veriyor. Bizim Kıbrıs’ı tanıtamama sorunumuz var. Ne yazık ki tanıtıp anlatmıyoruz. Bu tür söyleşiler bizim Kıbrıs Türklerini daha iyi anlatabilmemiz için bir fırsat fırsatı. Bizi böylesine önemli bir etkinlikte nakliyat için bir başka Belediye Başkanı Sayın Cemal Akın’a ve üretimine katkıda bulunuyorum” dedi. Bu tür söyleşiler bizim Kıbrıs Türklerini daha iyi anlatabilmemiz için bir fırsat fırsatı. Bizi böylesine önemli bir etkinlikte nakliyat için bir başka Belediye Başkanı Sayın Cemal Akın’a ve üretimine katkıda bulunuyorum” dedi. Bu tür söyleşiler bizim Kıbrıs Türklerini daha iyi anlatabilmemiz için bir fırsat fırsatı. Bizi böylesine önemli bir etkinlikte nakliyat için bir başka Belediye Başkanı Sayın Cemal Akın’a ve üretimine katkıda bulunuyorum” dedi.

Yapılan konuşmaların ardından “Meçhul Tutsaklar” gösterileri gösterimi. Gösterim salonda zaman zaman vuruldu. Daha fazla söyleşileyle ilgili soru cevap sohbet ederken, söyleşiden sonra Bartın Başkan yardımcısı Erol Demirkoparanoğlu tarafından Hüseyin Turan ve Dr.

Hüseyin Turan Kimdir?

“1971 Kastamonu’da doğ. Yakın Doğu İletişim Fakültesi olan Hüseyin Turan mezun olan Üniversitede Eğitim ve Üniversite Halkla Müdürlüğü yaptı. 1999 yılından beri KKTC’de gelen gelen TV yayın çıkışında TV haber spikerliği ve haber programları yapıyordu. Bunlar: Akdeniz Radyo TV, Bayrak Radyo Televizyon Kurumu, Avrasya TV, Genç TV ve Kanal T. Halen Hakikat Web TV’de Çarşamba Hakikat Manşet adlı hikayeyi sunuyor. Turan, kendisine ait olan Ajans Mira Turan Cyprus Media&Production adlı kitabımızda bulunan Ajans Kıbrıs ve Kıbrıs Haber adlı genel yayın programını senin haberin. Hüseyin Turan ayrıca, İngiltere’de yer alan Avrupa Gazetesi,

 Dr. Cem Kar Kimdir?

“Aslen İzli olan Cem Kar, satın almak için 1999 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde satın almak. Lisansini Eğitim Yakın Üniversitesi İletişim Fakültesi, Radyo TV-Sinema dersini aynı zamanda üniversitede Halkla İlişkileri alanında gerçekleşecektir. İletişim ve Medya Yönetimi, alanında doktorası olan, şu sıralar kendi formatı olan 360 Video çekimleriyle röportajlar yapmaktadır. 1999 yılında bu güneKKTC’nin çeşitli medya işletmesinde çalışan Kar, 2012’den geçtiğimiz günlerde Abrakadabra İletişim Yönetimi (ACM)’de stratejik iletişim yönetimi danışmanlık yapmaktadır. Kar, bu alanda müdahalede bulunmak için kampanya yürütenleri ve özel sektör kampanyalarını yürütmüşlerdir. Bu kampanyalardan bazıları şöyledir; Vakıflar İdaresi’

 

 

Continue Reading

DÜNYA

The Weeknd rekor kırdı

The Weeknd’in Blinding Lights şarkısı, Billboard müzik listelerinde tüm zamanların bir numaralı şarkısı oldu.

Billboard, şarkının 90 hafta boyunca ilk 100’de yer aldığını açıkladı.

The Weeknd’in şarkısından önce, tüm zamanların bir numaralı şarkısı unvanı, 1960’ların hit şarkısı ‘The Twist’indi.

Şarkı, Spotify’da ise 2.5 milyar dinlenme elde etmişti.

 

Continue Reading

DÜNYA

Adele neden Grammy aday değil?

Yeni çıkardığı albümü 30 ile üç gün içinde 2021’in satış rekorunu kıran Adele, 2022 Grammy Ödülleri’ne aday gösterilmedi. Pek çok eleştirmen tarafından Adele’in albümüne ve şarkılarına tam not verilmişti.

Adele’in aday gösterilmeme nedeni, albümünün 30 Eylül 2021 tarihinden sonra piyasaya çıkmış olması. Grammy Ödülleri’ni belirleyen Kayıt Akademisi, 2022 adaylarını 30 Eylül tarihi öncesi yayınlanan albümler ve şarkılara göre belirledi. Adele’in 19 Kasım’da çıkardığı 30 adlı dördüncü stüdyo albümü, ancak 2023 Grammy Ödülleri’ne aday gösterilebilecek.

Adele gibi başka yıldızlar da bu yıl adaylık şansını kaybetti. Ed Sheeran’in =, Megan Thee Stallion’ın Something for Thee Hotties, Summer Walker’ın Still Over It, Bruno Mars ve Anderson .Paak’ın An Evening With Silk Sonic ve Taylor Swift’in Red (Taylor’s Version) albümleri de 2023’e kaldı.

TÖREN 31 OCAK’TA

Bu yıl 64’üncü kez verilecek olan Grammy Ödülleri için 31 Ocak 2022’de Los Angeles’taki Crypto.com Arena’da tören düzenlenecek.

2022 Grammy adayları dün gece açıklandı. Caz müzisyeni Jon Batiste 11 adaylıkla liderliği alırken; onu Justin Bieber, Doja Cat ve H.E.R. sekizer adaylıkla; Billie Eilish ve Olivia Rodrigo ise yedişer adaylıkla takip etti.

 

Continue Reading
Advertisement

GÜNDEM

tr_TRTurkish